English version / Wersja polska

[Wydarzenia][Przegląd prasy][Punkt widzenia][Książki][Ludzie][Studia i dokumenty][Sylwa]
  Książki > Perełka dyskusji i dialogu
 



Deklaracja Europejska Chrześcijan, Muzułmanów i Żydów 29 maja 2003.

więcej



Wezwanie do współodpowiedzial- ności za Ziemię Świętą ogłoszone przez polskich chrześcijan, muzułmanów i Żydów 12 kwietnia 2002.

więcej
Deutsch
Français



Centrum Kultury Żydowskiej
Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie - program na czerwiec.

więcej




  KSIĄŻKI

Perełka dyskusji i dialogu
Jarosław Naliwajko SJ

27.05.2003/MT

Gada Lernera, autora książki Krucjaty. Tysiąc lat nienawiści najbardziej intryguje powstanie w wyniku wypraw krzyżowych świadomości Zachodu jako formacji nastawionej na ekspansję.

G. Lerner, Krucjaty. Tysiąc lat nienawiści
G. Lerner, Krucjaty. Tysiąc lat nienawiści

Lerner, jak sam siebie charakteryzuje, to "lewicujący" Żyd. Jest dziennikarzem, który podróżując po Bliskim Wschodzie opisuje miejsca ważne dla Krucjat. Są to reportaże zatrzymujące w miejscu atmosferę dnia dzisiejszego Jerozolimy, historycznego Konstantynopola czy Akkai. Portretując dzień dzisiejszy szuka w nim autor konsekwencji wielkich wypraw krzyżowych. To poszukiwanie nie nastręcza mu większych trudności. Podział chrześcijaństwa na wschodnie i zachodnie, ruchy protestanckie, Krzyżacy a sprawa Prus Wschodnich, albo Polska, tajemnica Templariuszy, "kocioł bałkański" to tylko niektóre wybrane konsekwencje, które możemy odnaleźć na kartach książki.

To jednak, co najbardziej intryguje Lernera, to powstanie w wyniku ruchu krucjat, świadomości Zachodu jako formacji nastawionej na ekspansję. Zarówno na Wschód w celu wyzwolenia Jerozolimy, jak i później w każdym innym kierunku.

Książka nie jest dyskusją naukową ani opracowaniem źródłowym. Jest natomiast perełką dyskusji i dialogu międzyreligijnego. Dzieje się tak za sprawą drugiej części, w której znalazła się dyskusja autora z Frankiem Cardinim, włoskim historykiem, wybitnym znawcą problematyki krucjat. A więc możemy się przysłuchiwać "lewicującemu" Żydowi w rozmowie z "tradycjonalistą katolickim" - jak siebie samych charakteryzują rozmówcy.

Rozmowa staje się szkołą dialogu. Profesjonalizm, erudycja, umiejętność wyciągania wniosków prowadzących od zamierzchłej przeszłości aż po dzień dzisiejszy. Nie brak jej temperatury. Uczucia dochodzą do głosu w momencie próby usprawiedliwienia kategorii złobójcy, terminu, który opracował Święty Bernard z Clarvoix, by ocalić chrześcijańskie sumienie krzyżowców.

Oddzielnym problemem dyskutowanym przez obydwu erudytów jest papieski dokument Pamięć i pojednanie, wydany z okazji roku 2000. Dla Lernera jest to kolejny dowód na ogromne zasługi Jana Pawła II dla sprawy zbliżenia międzyreligijnego i międzyludzkiego. Frank Cardini podtrzymując to przekonanie, wyraża jednocześnie sceptycyzm co do rzetelności zakorzenienia historycznego wspominanego dokumentu. Według włoskiego historyka zabrakło w nim uwzględnienia zasady tolerancji czy demokracji liberalno-parlamentalnej. Dokument przypomina raczej próbę pojednania Kościoła ze światem czy poszukiwania jedności utraconej w wyniku reformacji, oświecenia i rewolucji. Podkreśla, że co innego historia, a co innego pokuta.

Lerner i Cardini dyskutują też gorąco o wpływie Krucjat na pogromy Żydów w Europie. Powracający do Europy krzyżowcy byli przekonani, że zabijanie niewiernych jest czynem chwalebnym, zmierzającym do uwolnienia od nich Ziemi. Stąd wybuchają pogromy najpierw na terenach dzisiejszych Niemiec, potem w innych krajach. Trwają podczas wszystkich krucjat. Według Lernera stanowią trwałe zjawisko w historii wzajemnych relacji chrześcijańsko-żydowskich.


Jarosław Naliwajko SJ

Gad Lerner, Krucjaty. Tysiąc lat nienawiści, Wydawnictwo WAM, Kraków 2003.


 
do druku poleć stronę

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej ZNAK

Polska Rada Chrześcijan i Żydów

Serwis internetowy EURODIALOG


Zamów nasz newsletter










Indeks nazwisk / Indeks tematów
Wydarzenia / Przegląd prasy / Punkt widzenia / Książki / Ludzie / Studia i dokumenty / Sylwa
O nas / E-Mail
 
Copyright © FKCh "ZNAK" - 1999-2003