English version / Wersja polska

[Wydarzenia][Przegląd prasy][Punkt widzenia][Książki][Ludzie][Studia i dokumenty][Sylwa]
  Książki > Wolnośc, etyka, Europa
 



Wezwanie do współodpowiedzial- ności za Ziemię Świętą ogłoszone przez polskich chrześcijan, muzułmanów i Żydów 12 kwietnia 2002.

więcej
Deutsch
Français



polecamy
Jan Piekło: Od Goebbelsa do ben Ladena - przegląd metod propagandy nienawiści.

więcej



polecamy
Pamięć Shoah - współczesne reprezentacje - Ogólnopolska konferencja naukowa, Łódź 12-14 maja 2003.

więcej



Centrum Kultury Żydowskiej
Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie - program na kwiecień.

więcej




  KSIĄŻKI

Wolnośc, etyka, Europa
Katarzyna Leszczyńska

02.04.2003/MT

Mimo sugerującego tytułu, książka Ireneusza Kamińskiego nie jest skierowana wyłącznie do odbiorcy, który para się prawem z racji zawodu czy wykształcenia. Do publikacji przez wzgląd na szczególną treść i sposób jej prezentacji powinny sięgnąć osoby, które interesują się problematyką wolności i pluralizmu w Europie. Książka traktuje bowiem o wolności, jej podstawach aksjonormatywnych, ale również ukazuje jak wartości europejskie są realizowane na poziomie praktycznym.

<b>Ireneusz Kamiński</b> <i>Swoboda wypowiedzi...</i>
Ireneusz Kamiński Swoboda wypowiedzi...

Autor unikając sformalizowanego i trudnego (a i nierzadko nudnego) języka prawniczego, ukazał jak wartości, które są wskaźnikiem Europy, przekładają się na konkretne postanowienia i urzeczywistnienia. Można stwierdzić, że Swoboda wypowiedzi... - oczywiście upraszczając - składa się z opowieści (orzeczeń prawnych Trybunału w Strasburgu) prezentowanych w wyjątkowy i dostępny sposób, a każda z tych narracji staje się swego rodzaju metaforą, łączącą dwie rzeczywistości - tę aksjologiczną (można rzecz - metafizyczną) i pragmatyczną. Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950 r., o której jest w książce mowa, określa bowiem standard praw ludzkich, który można uważać za bazę europejskiego porządku prawnego. Możemy więc prześledzić, jak wygląda realizacja prawa do życia, godności, wolności myśli, wyznania, sumienia, zakazu dyskryminacji czy prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. I jeszcze raz powtórzę, każdej z tych wartości, wpisanej wszak do kanonu Europy, towarzyszy historia konkretnych osób, które domagały się jej przestrzegania i realizacji.

Autor koncentruje się na historiach związanych z prawem do wolności wypowiedzi, jej konsekwencjach dla moralności, godności osób, ich prawa do ochrony przekonań, w tym religijnych. Co ważne, mimo sekularyzacji i faktu, nad którym toczą się dyskusje i spory etyków i duchownych, prawników i polityków, tj. współczesnego oddzielenia etyki i prawa oraz religii i prawa, można zauważyć, że Konwencja (a zwłaszcza artykuł 10. o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności) w rzeczywistości jest punktem wyjścia ubranej w prawo aksjologii i etyki europejskiej. Wśród historii, o których mowa w książce, możemy odnaleźć głośną w Europie sprawę szwajcarskiego artysty Josefa Müllera dotyczącą ochrony moralności i przekonań religijnych, w której doszło do spotkania (a raczej konfliktu) sztuki i moralności. Kolejna z interesujących narracji traktuje o wydarzeniach w Austrii, dotykających kwestii obrazy uczuć religijnych, przez treści kontrowersyjnego filmu Wernera Schroetera „Sobór w sprawie miłości” nawiązującego do XIX-wiecznej sztuki Oskara Panizzy, skazanego w Niemczech za bluźnierstwo. Jeszcze inna sprawa, tocząca się wokół wolności religijnej i swobody przekonań dotyczyła projekcji filmu „Wizje ekstazy” Nigela Wingrove’a, który został oskarżony przez sąd Wielkiej Brytanii o bluźnierstwo religijne. Rozwiązania wszystkich spraw, odnajdziemy w książce, a także - co ważniejsze - ich ciąg dalszy, który był kontynuowany na forum Trybunału w Strasburgu.

Po lekturze książki Kamińskiego, można być pewnym, co już podkreślałam, że Konwencja pomimo wzniosłych intencji określonych przez Radę Europy, nie jest li tylko zapisem utopijnych aksjomatów, ale ma swoje odzwierciedlenie w systemie normatywnym państw, które ją ratyfikowały, oraz urzeczywistnienie w kolejnych postępowaniach Trybunału w Strasburgu. Państwa Rady Europy (w tym Polska) muszą przestrzegać jej zapisów i muszą pilnować głównej zasady Europy, w której osoba, człowiek jest najwyższą wartością. Co jednak najistotniejsze, wolność jednostki jako wartość najwyższa i bezdyskusyjna, zgodnie z prawem Rady Europy nie jest absolutna. Mimo sekularyzacji i odzierania współczesnego zachodniego prawa z odwołań religijnych może być bowiem ograniczona prawem i godnością drugiego człowieka. I nawet jeśli to nie religia i nie wartości religijne (lub definiowane wprost jako takie) legitymizują prawo Europy, to jednak mając na uwadze kontrowersje i sprawy obejmujące problematykę wolności (zwłaszcza swobody wypowiedzi, przekonań i sumienia) musimy zauważyć, że człowiek wierzący i jego uczucia religijne (ale i odwrotnie w sytuacji ochrony dobra człowieka niewierzącego) są punktem odniesienia w przypadku każdorazowego rozwiązywania spraw o obrazę religijną.


Katarzyna Leszczyńska

Ireneusz Kamiński, Swoboda wypowiedzi w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, Kraków Zakamycze 2002.


 
do druku poleć stronę

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej ZNAK

Polska Rada Chrześcijan i Żydów

Serwis internetowy EURODIALOG


Zamów nasz newsletter










Indeks nazwisk / Indeks tematów
Wydarzenia / Przegląd prasy / Punkt widzenia / Książki / Ludzie / Studia i dokumenty / Sylwa
O nas / E-Mail
 
Copyright © FKCh "ZNAK" - 1999-2003