English version / Wersja polska

[Wydarzenia][Przegląd prasy][Punkt widzenia][Książki][Ludzie][Studia i dokumenty][Sylwa]
  Książki > Zagłada olkuskich Żydów
 



Wezwanie do współodpowiedzial- ności za Ziemię Świętą ogłoszone przez polskich chrześcijan, muzułmanów i Żydów 12 kwietnia 2002.

więcej
Deutsch
Français



polecamy
Marek Tobolewski: Powstanie w getcie warszawskim.

więcej



polecamy
Pamięć Shoah - współczesne reprezentacje - Ogólnopolska konferencja naukowa, Łódź 12-14 maja 2003.

więcej



Centrum Kultury Żydowskiej
Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie - program na kwiecień.

więcej




  KSIĄŻKI

Zagłada olkuskich Żydów
Marek Tobolewski

12.02.2003/MT

Krzysztof Kocjan, który już kilka lat temu opublikował broszurę Olkuscy Żydzi, Szkic historyczny (Olkusz 1997), tym razem zajął się zagładą kilkutysięcznej społeczności żydowskiej mieszkającej niegdyś w tym niewielkim mieście.

K. Kocjan, <i>Zagłada olkuskich Żydów</i>
K. Kocjan, Zagłada olkuskich Żydów

Sam autor twierdzi, że nową książkę napisał z potrzeby serca, by opisać rzeź ofiar Holokaustu, i sumienia, aby wypełnić milczenie na temat losu Żydów z Olkusza, które trwa od blisko sześćdziesięciu lat.

Książka w znacznej mierze opiera się na zeznaniach zebranych przez Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie. Przywołując relacje świadków Kocjan opisuje losy olkuskich Żydów od pierwszych dni okupacji po likwidację lokalnego getta. Głos mają przede wszystkim p. Auerbachowa, Efraim Parasol, Eliasz Lemberg, Maria Adlerfliegel oraz Marian Auerhahn (Głuszecki), żydowski lekarz, który przyjął chrzest w październiku 1939 r., a po wysiedleniu z Olkusza przeszedł przez kilka hitlerowskich obozów (m.in. w Gross-Rosen i Buchenwaldzie).

Olkusz oraz zachodnią część jego dawnego powiatu Niemcy wcielili do III Rzeszy, pozostała część powiatu weszła w skład Generalnej Gubernii. Z racji swego przygranicznego położenia w mieście obowiązywały szczególne obostrzenia. Jeszcze w 1939 r. uruchomiona została machina represji wymierzonych przeciw Żydom. Wkrótce powołano lokalny Judenrat, a olkuska gmina włączona została do do Centrali Gmin Żydowskich na Śląsku z siedzibą w Sosnowcu.

Na początku 1940 r. do blisko 3 tys. żydowskich mieszkańców miasta dołączyło około 1,5 tys. Żydów wysiedlonych z Chorzowa i innych miejscowości Górnego Śląska. 31 lipca 1940 r. w odwecie za zabicie niemieckiego policjanta okupanci przeprowadzili akcję represji skierowanych wobec polskich i żydowskich mieszkańców, która przeszła do historii jako „Krwawa Środa”. Od jesieni tego roku zaczęły się wywózki Żydów do obozów pracy przymusowej. We wrześniu 1941 r. Żydów z centrum Olkusza wysiedlono do getta utworzonego na przedmieściu miasta. Getto zostało zlikwidowane w czerwcu następnego roku: Niemcy przy pomocy żydowskiej milicji przeprowadzili selekcję, w wyniku której ponad 3 tys. osób odtransportowano w dwóch grupach do obozu zagłady Auschwitz-Birkenau, gdzie zostali zgładzeni, a około 200-300 ludzi, głównie młodzieży oraz urzędników gminy, skierowano do Sosnowca, a stamtąd rozwieziono do róznych obozów pracy.

Nazistowski plan został zrealizowany: Olkusz stał się Judenrein. Ogółem liczba ofiar okupacji na terenie całego powiatu olkuskiego wyniosła blisko 17 tys. osób, z czego ponad 15 tys. stanowili Żydzi.

Niewielkiej objętości książkę Krzysztofa Kocjana uzupełniają ekstrakty w trzech językach zachodnich (niemieckim, angielskim i francuskim) oraz bogata dokumentacja fotograficzna.


Marek Tobolewski

Krzysztof Kocjan, Zagłada olkuskich Żydów, OSK Brama, Olkusz 2002.


 
do druku poleć stronę

Fundacja Kultury Chrześcijańskiej ZNAK

Polska Rada Chrześcijan i Żydów

Serwis internetowy EURODIALOG


Zamów nasz newsletter










Indeks nazwisk / Indeks tematów
Wydarzenia / Przegląd prasy / Punkt widzenia / Książki / Ludzie / Studia i dokumenty / Sylwa
O nas / E-Mail
 
Copyright © FKCh "ZNAK" - 1999-2003